De kleurrijke Afrikaanse cultuur

Rituele dans bij de Dogon stam
Rituele dans bij de Dogon stam, Mali

De Afrikaanse cultuur kent vele aspecten. Van de Afrikaanse dans, muziek, en maskers, tot de kleurrijke kleding en sieraden.


Al deze aspecten vinden hun oorsprong in de traditionele leefwijze van de stammen in Afrika. Deze leefden volledig in de natuur, en waren daarbij sterk afhankelijk van de omstandigheden. Het waren die omstandigheden die men trachtte te beïnvloeden door diverse Afrikaanse rituelen.

In feite zijn vrijwel alle vormen van Afrikaanse kunst afkomstig van de rituelen van de diverse Afrikaanse stammen. Van de uitdossing, de maskers en beelden, tot de muziek en de dans.

Uitdossing van de Masai
Uitdossing van de Masai

Een eerste aspect van de uitdossing is natuurlijk de kledij. Maar oorspronkelijk was (en bij sommige stammen is) daar weinig sprake van, behalve wat dierenhuiden. Later kwamen de kleurrijke kleden en gewaden, die we nu kenmerken als Afrikaanse kledij.

Als decoratie kennen oorspronkelijke stammen verschillende vormen van tatoeages of verf. Maar dat wordt aangevuld met kralen of schelpen, net wat voorhanden is. Met name de Masai kennen grote arm en halsbanden vol met kralen in heldere kleuren. Bij de Bana en Hamar stammen in Ethiopië zijn die kralen niet voorhanden, zij gebruiken vele schelpen.

Afrikaanse maskers en beelden

Voor extra effecten creëerden verschillende stammen Afrikaanse maskers. Zij worden ook wel beschouwd als de rustplaats van oude geesten. Er wordt gezegd dat maskers de sleutel bevatten om de levende wereld te verbinden met de dode.

Naast de maskers worden ook beelden gebruikt bij de diverse rituelen. Soms werden die gedragen, zoals de maskers. Maar vaak ook fungeren Afrikaanse beelden als een soort altaar.

Muziek en dans

Drummers en zangers in Ghana
Drummers en zangers in Ghana

Muziek en dans spelen van oudsher een belangrijke rol bij de ceremoniële rituelen van vele Afrikaanse stammen.

Afrikaanse muziek wordt daarbij vooral gekenmerkt door het ritme van de Afrikaanse trommels, zoals in west-Afrika de Djembe. Maar er zijn nog veel meer verschillende trommels, ieder met hun eigen klank en toepassing. Met al die verschillende trommels is een compleet percussie-orkest op te richten.

Behalve de trommels zijn er ook vele andere Afrikaanse muziekinstrumenten ontwikkeld. Elk denkbaar instrumenttype is in Afrika vertegenwoordigd, en er zijn zelfs typen die elders niet voorkomen. Meer informatie is te vinden in dit overzicht.

De Afrikaanse dans wordt vanwege de drums ook gekenmerkt door het ritme. Vaak wordt op 2 of 3 ritmes door elkaar gedanst, wat van het dansen een eigen kunstvorm maakt.